Vrouwen hebben andere spelregels

Door Nanska van der Laar

Maandag 7 juni 2004, Noord Hollands Dagblad

Vrouwen op hoge posities in het bedrijfsleven zijn nog altijd ver in de minderheid, maar eigenlijk kan het bedrijfsleven niet zonder die vrouwen. Monic Bührs en Elisa de Groot zijn zich daarvan bewust en richten zich sinds 1997 op de werving, selectie en coaching van hoogopgeleide vrouwen met hun eigen bureau In Touch.

Zowel Monic Bührs als Elisa de Groot bekleedde voorheen zelf hoge posities in het bedrijfsleven. Bührs: "We werkten allebei in de energiesector, een bedrijfstak waar hoe dan ook weinig vrouwen werkzaam zijn. We zochten elkaar op, vormden samen een vrouwennetwerk. Ik had een leidinggevende functie en dat vond ik ook leuk. Je valt als vrouw op als je een hoge functie hebt, maar ik stelde mezelf ook als voorbeeld voor andere vrouwen. Ik wilde de mannen wakker schudden om maar duidelijk te maken dat er meer goede vrouwen rondlopen voor het bedrijfsleven."

Bührs en De Groot zijn uit het bedrijfsleven gestapt toen er een overname voor de deur stond. "We gingen twee keer per jaar samen uit eten en tijdens één van die etentjes besloten we een eigen bedrijf te beginnen. Bij een bedrijfsovername draait het allemaal om politiek en je hebt dan de keuze om je aan te sluiten bij die politiek, het spelletje mee te spelen, of je eigen pad te volgen. Het is de vraag of je je eigenwaarde wilt opgeven of niet. Wij wilden dat niet en zijn uit het bedrijfsleven gestapt om onze eigen spelregels te kunnen bepalen", vertelt De Groot.

Spelregels spelen een grote rol binnen organisaties, maar het zijn regels die over het algemeen door mannen worden bepaald. "Dat is niet opgelegd, maar zo gegroeid. In Nederland heerst, in tegenstelling tot omringende landen, nog altijd de opvatting dat een vrouw bij de kinderen thuishoort. Als je als vrouw met kinderen vier dagen werkt, is dat heel wat. Daar wordt door de buitenwereld dan ook sterk op gereageerd. Anderzijds is de arbeidsparticipatie van de vrouw in ons land pas veel later op gang gekomen. In Engeland moesten de vrouwen bijvoorbeeld tijdens de Eerste Wereldoorlog aan het arbeidsproces gaan deelnemen."

Bedrijfscultuur
"Maar er is natuurlijk ook alles gelegen aan onze bedrijfscultuur, waarin mannen de manier van doen bepaald hebben en die door mannen wordt gedomineerd. Zoals de vrouw de manier van doen in het huishouden heeft bepaald. Let maar eens op als de man de handdoeken heeft gevouwen, dan heeft hij het altijd verkeerd gedaan."

In Touch bemiddelt bij de instroom en doorstroom van hoogopgeleide vrouwen. "In opdracht van organisaties selecteren wij vrouwelijke kandidaten. Wij zijn het enige bureau in Nederland dat alleen hoogopgeleide vrouwen bemiddelt. Ons bureau is dus uniek. We hebben een bestand met ruim 1500 vrouwen die minstens een hbo-opleiding hebben gevolgd en minimaal vijf jaar werkervaring hebben. Vrouwen kunnen zich bij ons aanmelden, maar we zoeken zelf ook actief naar goede kandidaten voor de posities die bij onze opdrachtgevers vacant zijn. We bemiddelen met name voor staf- en managementposities."

Volgens beide dames is er verschil in de kwaliteiten van de man en de vrouw. De aanvullende kwaliteiten van vrouwen kunnen een positieve uitwerking hebben in bedrijfseconomische zin. "Mannen zijn meer op hiërarchie en status gericht, terwijl vrouwen meer gericht zijn op samenwerking en verbanden leggen. Mannen en vrouwen kunnen elkaar dus goed aanvullen en dat is ook onze insteek. Voor het vergroten van de bedrijfseconomische effectiviteit heb je beide seksen nodig." Toch zijn er nog maar weinig vrouwen op hoge posities te vinden. "Een vrouw in een hoge positie valt op en als ze dan een fout maakt, wordt het erg uitvergroot en hoor je al snel opmerkingen als 'zie je wel dat ze het niet kan'. Een vrouw die wel visie en daadkracht vertoont, wordt gauw een 'bitch' of 'kenau' genoemd, maar een man met deze eigenschappen noemen we een 'sterke leider'. Grootste valkuil voor de vrouw is dat ze de mannelijke kwaliteiten overneemt in plaats van dat ze zichzelf blijft."

"Jezelf blijven is ontzettend belangrijk, maar als vrouw moet je jezelf ook zichtbaar maken. Profileer jezelf en neem eens een project aan waarmee je zichtbaar kunt scoren in plaats van jezelf in te zetten voor een project waarbij je niet opvalt. Mannen maken van nature strategische zetten om zichzelf te promoten, maar als vrouw kun je dat net zo goed. Het zijn subtiele dingen waarmee je je kwaliteiten kunt tentoonspreiden. Je moet niet gaan zitten wachten tot je gevraagd wordt, maar jezelf aanbieden. Vertel eens wat je gedaan hebt, zodat je duidelijk maakt dat je een essentiële bijdrage levert aan het geheel. Af en toe moet je gewoon scoren, je eigen kwaliteiten effectief inzetten."

Naast werving en selectie houden Bührs en De Groot zich ook bezig met adviseren van bedrijven. "Daarbij kan gedacht worden aan een advies waarbij de nadruk wordt gelegd op wat er bijvoorbeeld moet veranderen om de bedrijfscultuur aantrekkelijker te maken voor vrouwen. Daarnaast organiseren we workshops en trainingen, zoals een leiderschapstraining voor vrouwen in leidinggevende functies."

Bührs en De Groot hebben kantoor aan huis. "Dat is een bewuste keuze geweest. Met kandidaten voer je gesprekken met diepgang en daar draagt een persoonlijke omgeving beter aan bij dan een kantooromgeving."

In Touch werkt voor vrouwen en organisaties in heel Nederland. "We werken veel in de Randstad, want daar zitten de meeste grotere bedrijven. Opdrachtgevers zijn bijvoorbeeld Shell, Ahold, verschillende gemeenten en de Nederlandse Spoorwegen. Maar we bemiddelen net zo goed voor een bedrijf in Maastricht of Enschede."